Klantenservice
Puch Maxi E50 koppeling uitgelegd: werking, afstellen en speling op het koppelingshuis
De Puch Maxi E50 gebruikt een automatische centrifugaalkoppeling. Dat betekent dat je brommer geen handgeschakelde versnellingsbak heeft: zodra het motortoerental stijgt, bewegen de koppelingsschoenen naar buiten, grijpen ze in het koppelingshuis en wordt de kracht doorgegeven aan de secundaire as en het voortandwiel.
Een goede E50-koppeling afstellen draait niet alleen om het kiezen van de juiste koppeling. Het koppelingshuis, glijlager, shimringen, koppelingsolie, veerspanning en het type koppeling moeten allemaal goed samenwerken. Is één van deze onderdelen versleten of verkeerd afgesteld, dan kan je Puch te veel slippen, te vroeg aangrijpen, lawaai maken, tandwielen slijten of slap aanvoelen bij het wegrijden.
Hoe werkt een Puch Maxi E50 koppeling?
De E50-koppeling is een natte centrifugaalkoppeling. Als de motor stationair draait, blijven de koppelingsschoenen naar binnen en blijft de brommer stilstaan. Zodra het toerental stijgt, duwt de centrifugaalkracht de koppelingsschoenen naar buiten. Wanneer de schoenen de binnenkant van het koppelingshuis raken, begint de koppeling vermogen over te brengen.
Het koppelingshuis draait rond de krukas en drijft de secundaire as aan. Het voortandwiel zit op de secundaire as en stuurt de kracht via de ketting naar het achterwiel. Tussen het koppelingshuis en de krukas zit een glijlager of bronzen bus. Die bus is belangrijk, omdat het koppelingshuis daardoor soepel kan draaien.
De E50-koppeling bestaat meestal uit deze hoofdonderdelen:
- Koppelingsplaat
- Koppelingsschoenen of koppelingssegmenten
- Koppelingsveren
- Afstelboutjes voor de veren
- Koppelingshuis
- Glijlager of bronzen bus
- Shimringen en seegerring
Trapstart- en kickstart-koppelingen voor de Puch E50
Er zijn twee hoofdversies van de E50-koppeling: de trapstart-koppeling en de kickstart-koppeling. Welke je nodig hebt, hangt af van je motortype.
| Type koppeling | Hoe herken je hem? | Gebruikt op | Belangrijke opmerking |
|---|---|---|---|
| Trapstart-koppeling | Heeft frictiemateriaal aan de achterkant van de koppelingsplaat | Puch Maxi E50 motoren met trapstart | De drukplaat drukt tegen de voering om de krukas rond te draaien tijdens het starten. |
| Kickstart-koppeling | Geen frictiemateriaal aan de achterkant van de koppelingsplaat | E50 motoren met kickstart | Het kickstartmechanisme drijft de krukas aan via een tandwiel, niet via de achterste koppelingsvoering. |
| 2-schoens koppeling | Twee koppelingssegmenten | Vaak op oudere Maxi S- of Maxi N-modellen | Veelvoorkomend bij oudere standaard setups. |
| 3-schoens koppeling | Drie koppelingssegmenten | Veel latere E50 motoren en vervangingskoppelingen | Geeft meer contactoppervlak in het koppelingshuis. |
Check altijd of je motor trapstart of kickstart heeft voordat je een koppeling, koppelingshuis of drukplaat bestelt. De onderdelen lijken soms op elkaar, maar het startsysteem bepaalt wat de koppeling moet doen.
Terug naar bovenSpeling op het koppelingshuis, glijlagers en shimringen
Veel E50-koppelingsproblemen komen door speling op het koppelingshuis. Zelfs met een gereviseerd blok, een nieuw koppelingshuis of een nieuwe krukas kan er nog steeds beweging zitten als het glijlager, de shimringen of de positie van het koppelingshuis niet klopt.
Het koppelingshuis moet soepel over de krukas draaien. Beweegt het te veel van links naar rechts of naar binnen en buiten, dan kan het tandwiel achter het koppelingshuis verkeerd belast worden. Dat kan slijtage veroorzaken aan het grote tandwiel, het kleine koppelings tandwiel of allebei. Ook kan het zorgen voor rammelende of schurende geluiden aan de koppelingskant van het blok.
Wat moet je controleren?
| Controlepunt | Goede staat | Probleemteken | Mogelijke oplossing |
|---|---|---|---|
| Glijlager / bus | Het huis draait soepel met bijna geen zichtbare speling | Het huis kantelt, wiebelt of beweegt zichtbaar | Vervang het glijlager of upgrade naar een betere bus. |
| Axiale speling | Je voelt een klein beetje beweging, maar ziet het niet duidelijk | Het huis beweegt zichtbaar naar binnen en buiten | Gebruik de juiste shimringen om overtollige beweging weg te halen. |
| Radiale speling | Alleen heel kleine beweging | Het huis wiebelt duidelijk op de krukas | Controleer de bus, het koppelingshuis en het loopvlak van de krukas. |
| Positie van het koppelingshuis | Het huis loopt vrij zonder de koppeling te raken | Het huis schuurt tegen de verstevigingsplaat of koppelingsdelen | Verplaats het huis met shimringen totdat het vrij loopt. |
| Seegerring | Zit volledig in de groef | Ontbreekt, is beschadigd of zit niet goed in de groef | Vervang of monteer opnieuw voordat je de motor laat draaien. |
Je vindt E50-koppelingsonderdelen, koppelingshuizen en bijpassende onderdelen in de Puch Maxi E50 koppeling categorie. Voor shimringen, drukplaten, bussen en klein montagemateriaal kun je kijken bij de Puch koppeling accessoires categorie.
Terug naar bovenHoe stel je een Puch E50 koppeling af?
Een Puch E50-koppeling stel je af door de veervoorspanning te veranderen met de afstelboutjes. Draai je de afstelboutjes verder in, dan verhoog je de veerspanning. Draai je de afstelboutjes verder uit, dan verlaag je de veerspanning. Daarmee verander je hoeveel de koppeling slipt en wanneer de koppelingssegmenten het koppelingshuis beginnen mee te nemen.
Met meer veerspanning hebben de koppelingsschoenen meer motortoerental nodig voordat ze naar buiten kunnen bewegen en het koppelingshuis pakken. Daardoor grijpt de koppeling later aan. Omdat het motorgedeelte en het koppelingshuis dan een groter snelheidsverschil hebben, vooral bij wegrijden vanuit stilstand, slipt de koppeling meer voordat beide delen op dezelfde snelheid zitten.
| Doel | Richting van de afstelboutjes | Veerafstelling | Wat gebeurt er? | Wanneer helpt dit? |
|---|---|---|---|---|
| Meer slip | Draai de afstelboutjes verder in | Veerspanning wordt hoger | De koppeling grijpt later aan. De koppelingsschoenen hebben meer rpm nodig voordat ze het huis pakken, waardoor er meer snelheidsverschil en meer slip ontstaat voordat de koppeling en het huis dezelfde snelheid bereiken. | Vaak handig bij snellere of hoogtoerige setups die vanuit een hoger toerental moeten vertrekken. |
| Minder slip | Draai de afstelboutjes verder uit | Veerspanning wordt lager | De koppeling grijpt eerder aan. De schoenen bewegen eerder naar buiten, het snelheidsverschil is kleiner en de koppeling pakt directer met minder slip. | Vaak handig bij originele of milde setups die netjes en direct moeten aangrijpen zonder onnodige koppelingswarmte. |
| Gelijke afstelling van de schoenen | Zet elk afstelboutje op dezelfde stand | Alle koppelingssegmenten zijn in balans | Alle koppelingsschoenen grijpen gelijkmatig aan in het koppelingshuis. | Belangrijk voor elke setup. Ongelijke afstelling kan zorgen voor happen, trillen of een inconsistent koppelingsgevoel. |
Basisafstelling
Een goede basisafstelling begint met alle afstelboutjes gelijk zetten. Bij veel vervangingskoppelingen kun je de boutjes ongeveer gelijk met het oppervlak van de koppelingsschoen zetten als startpunt. Een andere veelgebruikte basis is: draai de stelschroeven eerst in en draai ze daarna ongeveer 1,5 slag terug. Daarna moet je de koppeling op de weg testen.
Verwacht niet dat de koppeling in één keer perfect staat. Goed afstellen vraagt vaak meerdere testritten. Bij een getunede of race-setup moet de koppeling soms meerdere keren uit elkaar voordat hij echt goed voelt.
Standaard, versterkte en custom Puch E50 koppelingen
De beste koppeling hangt af van het vermogen van je setup. Een standaard 25 km/u of 45 km/u Puch blok heeft niet dezelfde koppeling nodig als een getunede 50cc, 70cc of hoogtoerige setup.
| Setup | Aanbevolen type koppeling | Waarom | Extra onderdelen om aan te denken |
|---|---|---|---|
| Standaard 25 km/u of 45 km/u E50 | Standaard vervangingskoppeling | Genoeg grip en levensduur voor origineel vermogen | Verse koppelingsolie, goede bus, juiste shimringen |
| Snelle 50cc setup | Betere voering of geschikte koppelingsveren | De motor kan gecontroleerder aangrijpen nodig hebben, afhankelijk van het toerengebied | Zorgvuldig veren en afstelboutjes afstellen |
| 70cc straatsetup | Versterkte koppeling of Aramide-achtige koppeling | Meer koppel kan pennen verbuigen of standaard schoenen snel laten slijten | Verstevigingsplaat, shimring set, betere ondersteuning van het koppelingshuis |
| Hoog vermogen of race-setup | Custom versterkte koppeling | Hoger toerental, meer warmte en meer grip vragen sterkere onderdelen | Versterkt koppelingshuis, betere bus of naaldlager, performance koppelingsolie |
Koppelingsveren
Koppelingsveren en afstelboutjes bepalen hoe de koppelingssegmenten naar buiten bewegen en het koppelingshuis pakken. Bij een verstelbare Puch E50-koppeling verhoog je de veerspanning door de afstelboutjes verder in te draaien. De koppelingsschoenen hebben dan meer rpm nodig om de veerspanning te overwinnen, waardoor de koppeling later aangrijpt en meer slipt voordat de koppeling en het huis dezelfde snelheid bereiken.
Draai je de afstelboutjes verder uit, dan verlaag je de veerspanning. De koppelingsschoenen kunnen dan eerder naar buiten bewegen, waardoor de koppeling eerder aangrijpt en minder slipt. Dat geeft een directere aangrijping, maar past niet altijd bij een getunede motor die juist vanuit een hoger toerental wil vertrekken.
Andere veertypes kunnen het afstelbereik veranderen, maar sterker is niet automatisch beter. Een standaard motor heeft meestal een nette, directe aangrijping nodig. Een snellere of hoogtoerige setup kan juist meer gecontroleerde slip nodig hebben, zodat de motor in het bruikbare deel van zijn powerband blijft.
Verstevigingsringen en verstevigingsplaten
Bij getunede motoren krijgen de koppelingsschoenen en de kleine pennen waar ze op draaien veel meer kracht te verduren. Een verstevigingsring of verstevigingsplaat verbindt en ondersteunt deze punten, zodat ze minder snel verbuigen. Dat is vooral handig bij 70cc en setups met veel koppel.
Custom koppelingshuizen
Een aangepaste koppeling wordt vaak gecombineerd met een beter koppelingshuis. Upgraded koppelingshuizen kunnen sterkere materialen, betere glijlagers, betere bronzen bussen of naaldlagers gebruiken. Deze onderdelen helpen het huis hogere toerentallen te overleven en verminderen slijtage vergeleken met oude originele onderdelen.
Koppelingsolie
De E50-koppeling draait in olie. Regelmatig olie verversen helpt slijtage beperken. Bij hoogtoerige of getunede setups kan betere koppelingsolie helpen om de extra warmte door slip beter op te vangen. Is de olie oud, vuil of oververhit geweest, dan kan de koppeling onvoorspelbaar gaan reageren.
Terug naar bovenPuchShop koppelingsvideo’s
De video’s hieronder laten de speling op het koppelingshuis, het vervangen van de bus, de shimring-opstelling en het afstellen van de koppeling uitgebreider zien.
Puch E50 speling op het koppelingshuis en shimringen
Puch E50 koppeling monteren en afstellen
FAQ: Puch Maxi E50 koppeling afstellen
Hoe weet ik of mijn Puch E50 koppelingshuis te veel speling heeft?
Als het koppelingshuis zichtbaar van links naar rechts of naar binnen en buiten beweegt, zit er te veel speling op. Een heel klein beetje beweging dat je voelt maar niet duidelijk ziet, is meestal normaal. Zichtbare speling moet je controleren, omdat het lawaai en tandwielslijtage kan veroorzaken.
Moet ik het glijlager vervangen als ik een koppelingshuis monteer?
Ja, meestal is het slim om het glijlager of de bus te vervangen als er speling, lawaai of zichtbare slijtage is. Een verse bus haalt vaak het grootste deel van de speling uit het koppelingshuis en zorgt dat het huis soepel draait.
Welke kant draai ik de Puch E50 afstelboutjes op voor meer slip?
Voor meer slip draai je de afstelboutjes verder in. Daarmee verhoog je de veerspanning, grijpt de koppeling later aan en ontstaat er meer slip voordat de koppeling en het koppelingshuis dezelfde snelheid bereiken.
Welke kant draai ik de Puch E50 afstelboutjes op voor minder slip?
Voor minder slip draai je de afstelboutjes verder uit. Daarmee verlaag je de veerspanning, grijpt de koppeling eerder aan en krijg je een directere aangrijping met minder slip.
Maken sterkere koppelingsveren mijn Puch sneller?
Sterkere veren geven je motor niet direct meer vermogen. Ze veranderen het aangrijpmoment van de koppeling. Meer veerspanning zorgt ervoor dat de koppeling later aangrijpt en meer slipt. Dat kan helpen bij een getunede motor die vanuit een hoger toerental wil vertrekken, maar te veel slip zorgt voor warmte en slijtage.
Hoe vaak moet ik de koppeling afstellen?
Vaak meer dan één keer. Een koppeling stel je meestal af door te testen, de koppeling eruit te halen, een kleine aanpassing te doen en opnieuw te testen. Standaard motoren hebben soms maar een kleine correctie nodig, terwijl getunede of race-setups meerdere pogingen kunnen vragen.
Moet een nieuwe koppeling eerst in olie weken voor montage?
Bij de eerste montage is het aan te raden om de koppeling eerst in koppelingsolie te laten liggen, zodat het frictiemateriaal olie kan opnemen. Dat beschermt de koppeling bij de eerste start en de eerste testrit.
